Aconitum carmichaelii

Monnikskap

Bloeiperiode

Januari Februari Maart April Mei Juni Juli Augustus September Oktober November December
            

Monnikskap is weer zo'n kanjer van een vaste plant. Zijn hoogte kan variëren van 50 tot wel 100 cm. Bepaalde variëteiten zoals de aconitum wilsonii wordt zelfs bijna 2m hoog. Bovenaan zijn stevig opstaande stengels zitten de 4 tal cm grote, violetblauwe bloemen dicht op elkaar gehoopt in pluimen bij elkaar. De bloemvorm is zeer bijzonder: het bovenste kroonblad lijkt wel op een Middeleeuwse helm (persoonlijk zie ik dit er toch meer in althans dan een monnikskap...). Deze helm omhult de andere kroonbladen die de vorm hebben van langgesteelde honingbakjes waarmee ze lonken naar voorbijvliegende hommels. Voor de natuurliefhebbers onder ons zal dit geen verrassing wezen. Kenners van onze lokale veldbloemen weten immers dat monnikskap in het wild enkel voorkomt daar waar hommels actief zijn. Of is het omgekeerd ? (Weer een kip en ei verhaal erbij waarover u uw hoofd kan breken).

Let wel steeds op met monnikskap want het is een aardig giftige plant ! De knollen zijn het meest giftig, maar ook het melksap dat op de huid kan komen tijdens het snoeien of bij kneuzing van de bladeren is giftig ! Wanneer er melksap op de huid komt, kunnen er blaren ontstaan (een beetje gelijkaardig aan bereklauw). Daarnaast bevat monnikskap ook aconitine, een giftige stof die tot verlamming leidt en in de ergste gevallen tot de dood. Bij de Grieken en Romeinen was het een wijdverspreid middel om zich van lastige echtgenotes te ontdoen. Het werd zelfs zo erg dat keizer Trojanus (117 na Chr) een verbod moest invoeren op het kweken van de plant. Het is daarom ten zeerste aangeraden om monnikskap enkel met handsschoenen aan te knippen en vervolgens zowel de handschoenen als de handen goed te wassen. Maak ook kleine kinderen goed duidelijk dat ze van deze plant moeten afblijven of wacht even met deze sierlijke plant in jouw tuin te plaatsen tot ze groot genoeg zijn. Wist je trouwens dat omwille van zijn verdovende invloed op het zenuwstelsel de plant lang als pijnstillend middel is gebruikt. Omwille van zijn ongewenste bijwerking en risico's op overdosering is dit echter in onbruik geraakt in de gewone geneeskunde. In alternatieve geneeskunden zoals  homeopathie heeft Monnikskap nog steeds zijn toepassingen.

Wie monnikskap in zijn tuin een plaatsje wil geven, kiest best voor halfsschaduw. Volle zon kan mits de grond voldoende vochtig is. De bodem mag vrij vochtig zijn en humusrijk. Om stevige stengels een een rijkelijke bloei te garanderen, moet je hem jaarlijks in het voorjaar mulchen met compost en de uitgebloeide bloemen verwijderen. Bij droge zomers kan je hem best ook bijgieten want hij kan zeer moeilijk tegen uitdroging. Hij is zeer mooi te combineren met bijvoorbeeld geitenbaard (Aruncus), pluimspirea (Astilbe) of phloxen.